Bełżec

Urząd Gminy w Bełżcu
ul. Lwowska 5
22-670 Bełżec
tel.(0-84) 665-21-82, 665-24-45, 665-23-37,
e-mail:gmina@belzec.pl
www: http://www.belzec.pl/
 

Ta najmniejsza gmina powiatu tomaszowskiego leży w całości na Roztoczu Południowym. Występują tu ładne krajobrazy wyżynne, urozmaicone wzniesieniami, które osiągają 315 – 325 m. wysokości bezwzględnej, oraz doliną rzeki Źródło – dopływem Sołokiji – z malowniczymi stawami i zalewami k. Zagóry, Bełżca i Żyłki.

Turyści cenią sobie zdrowy mikroklimat, będący efektem dużego zalesienia (lasy: Podlipki, Koszary, Ruski, Czarny Borek), oraz braku uciążliwego przemysłu. Tutejsze lasy, z przewagą drzew iglastych i buczyny karpackiej, słyną z bogactwa czarnych jagód, malin, borówek oraz grzybów.

Przez teren gminy biegnie ważna magistrala drogowa do przejścia granicznego z Ukrainą w Hrebennem, a także linia kolejowa, łącząca Bełżec z Lublinem, Chełmem i Rawą Ruską.

Osada Bełżec powstała na pocz. XVI w. W 1607 r. uzyskała prawa miejskie, jednakże miasto nie rozwinęło się wskutek konkurencji Narola i Tomaszowa Lub. W okolicy, w Czarnieckiej Dolinie, rozegrała się, wg. tradycji, potyczka Hetmana Czarnieckiego ze Szwedami; znajdujący się tu kopiec, w pobliżu kapliczki św. Jana Napomucena, uważany jest za mogiłę poległych żołnierzy.

W 1918 – 1919 r. toczyły się w Bełżcu i okolicy zacięte walki polsko – ukraińskie. Najtragiczniejszy okres przyniosła okupacja niemiecka, gdy hitlerowcy założyli tu w 1940 r. obóz zagłady dla cyganów a później dla Żydów. Zginęło w nim ok. 600 tys. osób, w tym ok. 1,5 tys. Polaków, w większości skazanych za pomoc Żydom. Pamięć ofiar nazizmu czci monumentalne mauzoleum – muzeum odsłonięte w 2004 r. Na cmentarzu wojskowym spoczywają, polegli pod Bełżcem żołnierze Września.

Drewniana cerkiew greckokatolicka, w Bełżcu, jest przykładem zabytkowej architektury sakralnej z XVIII w. Tutejszy kościół paraf. z 1912 r. ma wcześniejsze zabytkowe wyposażenie, np. drewnianą figurę św. Antoniego i relikwiarze. Na południowo – zachodnim skraju wsi rośnie pomnikowy okaz jałowca pospolitego o wys. 7,5 m.

Bełżec jest ważnym węzłem pieszych i rowerowych szlaków turystycznych, które prowadzą do najciekawszych miejsc w gminie.

We wsi Chyże znajduje się interesująca kaplica Niepokalanego Serca NMP z 1840 r., oraz kapliczka św. Antoniego z XIX w.
W wielu miejscowościach zachowały się zabytkowe domostwa oraz zagrody.